22 kw. Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy od 8 lipca 2026 r.
Szanowni Państwo,
2 kwietnia 2026 r. Prezydent podpisał ustawę o reformie PIP. Nowe przepisy wejdą w życie 8 lipca 2026 r. Mają one na celu przede wszystkim ograniczenie nadużyć związanych z pozornym stosowaniem umów cywilnoprawnych. Prezydent skierował ustawę do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej, to działanie jednak nie wstrzymuje wejścia w życie ustawy.
Kluczowa zmiana: możliwość przekształcania umów
Najważniejszą nowością jest przyznanie inspektorom PIP uprawnień do inicjowania procesu przekształcenia nieprawidłowo zawartej umowy (np. umowy zlecenia) w umowę o pracę. Procedura będzie wieloetapowa:
- najpierw wydawane będzie polecenie usunięcia naruszeń,
- dopiero jego niewykonanie umożliwi skierowanie sprawy do Okręgowego Inspektora Pracy,
- decyzja będzie mogła zostać zaskarżona do sądu pracy zarówno przez pracodawcę, jak i pracownika (co wstrzyma jej wykonanie do momentu wydania orzeczenia).
W czasie trwania postępowania sądowego możliwe będzie zabezpieczenie roszczenia, co oznacza objęcie pracownika ochroną właściwą dla stosunku pracy (nawet jeśli formalnie zawarta była umowa cywilnoprawna).
Ustawa wprowadza także szereg istotnych zmian organizacyjnych i kontrolnych:
- możliwość uzyskania indywidualnej interpretacji od PIP w zakresie prawidłowości zatrudnienia,
- usprawnienie kontroli dzięki wymianie danych między PIP, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajowa Administracja Skarbowa,
- wprowadzenie kontroli zdalnych,
- obowiązek planowania kontroli na podstawie analizy ryzyka,
- co najmniej dwukrotne podwyższenie maksymalnych grzywien w postępowaniu mandatowym.
Okres przejściowy:
Ustawa przewiduje 12-miesięczny okres przejściowy od dnia jej wejścia w życie. W tym czasie pracodawcy, którzy błędnie stosowali umowy cywilnoprawne zamiast umów o pracę, mogą uniknąć kary, jeśli dobrowolnie skorygują sytuację i zawrą umowę o pracę. W takim przypadku nie będą podlegać odpowiedzialności za wykroczenie (art. 281 Kodeksu pracy).
Co to oznacza dla firm?
Nowe przepisy nie zmieniają Kodeksu pracy, ale znacząco wzmacniają jego egzekwowanie. W praktyce oznacza to:
- większe ryzyko kontroli i sankcji za nieprawidłowe formy zatrudnienia,
- konieczność weryfikacji stosowanych umów cywilnoprawnych,
- możliwość skorzystania z interpretacji PIP jako formy zabezpieczenia.
Źródło:
https://sip.legalis.pl/
Informacja prawna Kancelarii Radców Prawnych Mirosławski Galos Mozes Sp. j.
Pozdrawiamy
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego