15 gru Przekwalifikowanie umów przez PIP
Szanowni Państwo,
od 1 stycznia 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe uprawnienie do przekształcania umów B2B oraz umów zlecenia na umowy o pracę, jeśli faktyczny sposób wykonywania obowiązków wskazuje na stosunek pracy.
Poniżej znajdą Państwo analizę najważniejszych założeń projektu nowelizacji ustawy o PIP oraz informację na co powinny przygotować się firmy i samozatrudnieni.
- Projekt ustawy zakłada możliwość przekształcania umów zarówno aktywnych, jak i już nieobowiązujących (czyli takich, które już się zakończyły). W tym przypadku nie ma limitu czasowego. Jedynym ograniczeniem jest 5 lat wstecz, które dotyczy okresu przedawnień zobowiązań podatkowych i składkowych.
- Natychmiastowa wykonalność decyzji – decyzja inspektora będzie miała obowiązywać od dnia jej wydania. Od tego dnia firma zatrudniająca już jako Pracodawca (nie jako Zleceniodawca), będzie musiała:
– przygotować oraz poprowadzić dokumentację pracowniczą,
– zgłosić pracownika do ZUS,
– wypłacać wynagrodzenie zgodnie z Kodeksem pracy,
– naliczać i odprowadzać składki oraz zaliczki na PIT zgodnie z zasadami dotyczącymi umowy o pracę,
– udzielić urlopu i innych świadczeń przysługujących pracownikom.
Powyższe obowiązki będzie trzeba zrealizować nawet w przypadku wniesienia odwołania.
- Procedura odwoławcza – od decyzji inspektora będzie można się odwołać w krótkim terminie 7 dni, a następnie do rejonowego sądu pracy w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji Głównego Inspektora Pracy.
- Ustawa zakłada zwiększenie zakresu pozyskiwania informacji z ZUS oraz ten sam model współpracy z US oraz KAS. Zgodnie z nowelizacją ZUS będzie mógł udostępnić wszystkie informacje o płatniku dotyczące m.in. wysokości składek jakie odprowadza miesięcznie (w tym, ile składek jest za pracowników, ile za zleceniobiorców) pokazując tym samym jaka jest skala zatrudnienia w oparciu o umowy zlecenie w danym podmiocie.
- Projekt zakłada wzrost wysokości grzywien za naruszenia przepisów prawa pracy – z 30 000,00 zł i 45 000,00 zł do odpowiednio 60 000,00 zł i 90 000,00 zł.
Celem wprowadzenia tych zmian jest zwiększenie skuteczności działań PIP oraz uporządkowanie zasad zatrudnienia.
W związku z tym, warto, aby przedsiębiorcy przeanalizowali obecne modele współpracy (B2B, zlecenia, umowy o dzieło). Warto zwrócić uwagę na to jakie cechy ma umowa o pracę zgodnie z Kodeksem Pracy art. 22 par. 1, którymi są:
- wykonywanie pracy określonego rodzaju oraz osobiście,
- podporządkowanie pracownika (pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy, pracodawca organizuje proces pracy, wydaje polecenia, wyznacza miejsce i czas pracy),
- ciągłość i powtarzalność pracy (regularność),
- stałe wynagrodzenie miesięczne.
Są to ważne punkty, które wskazują różnice w odniesieniu do umów cywilnoprawnych. Należy zwrócić szczególną uwagę czy zawarte umowy cywilnoprawne, B2B nie zawierają znamion umowy o pracę.
Co pracodawca powinien zrobić, aby zlecenie było bezpieczne?
- jasno opisać przedmiot zlecenia jako „wykonanie czynności”, a nie „praca na stanowisku”,
- unikać podporządkowania – nie wydawać typowych poleceń służbowych,
- nie narzucać sztywnego miejsca/czasu,
- stosować wynagrodzenie za wykonane zlecenie, a nie stałe wynagrodzenie miesięczne,
- nie wprowadzać zleceniobiorcy do regulaminu pracy,
- w praktyce traktować zleceniobiorcę jak samodzielnego wykonawcę usługi,
- podjąć ewentualne konsultacje z doradcą podatkowym/prawnym, aby ocenić ryzyko i ewentualne scenariusze „przekwalifikowania”.
Główny Inspektor Pracy zapewnia, że nie dojdzie do masowych kontroli. Nowe regulacje mają jedynie wzmocnić narzędzia PIP w walce z nadużyciami, czyli przypadkami celowego omijania przepisów prawa pracy poprzez stosowanie umów cywilnoprawnych. Niejasne pozostaje jednak, jak prawnie decyzje administracyjne będą wpływać na już zawarte umowy.
Reforma zgodnie z harmonogramem Krajowego Planu Odbudowy powinna zostać wprowadzona najpóźniej do końca czerwca 2026 roku. Rząd przygotował już projekt ustawy i zakłada, że nowe przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2026 roku.
Źródła:
https://www.infor.pl/prawo/praca/inspekcja-pracy/7439211,wazne-zmiany-dla-pracownikow-i-pracodawcow-nowe-uprawnienia-pip-od-1-stycznia-2026-r-decyzje-zamiast-sadu-wyzsze-kary-kontrole-zdalne-i-inne-nowosci.html
https://www.prawo.pl/podatki/przekwalifikowanie-umow-przez-pip-moze-spowodowac-podatkowy-chaos,535830.html
Pozdrawiamy
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego