IKZE jako narzędzie optymalizacji podatkowej dla przedsiębiorców

10 gru IKZE jako narzędzie optymalizacji podatkowej dla przedsiębiorców

Szanowni Państwo,
niskie świadczenia emerytalne dla osób prowadzących działalność gospodarczą od lat stanowią realne wyzwanie. Coraz więcej przedsiębiorców poszukuje więc narzędzi, które pozwolą im samodzielnie zabezpieczyć przyszłą emeryturę. Jednym z rozwiązań dostępnych w III filarze jest IKZE – Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, które pozwala odkładać dodatkowe środki, a jednocześnie daje możliwość skorzystania z ulgi podatkowej.

IKZE – co to jest?
IKZE, czyli Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, to jedna z form dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w ramach III filaru, obok IKE (indywidualnych kont emerytalnych) oraz PPE (pracowniczych planów emerytalnych).
W zakresie IKZE przedsiębiorca może skorzystać z różnego rodzaju instrumentów finansowych, m.in.:

• depozytów bankowych,
• dobrowolnych funduszy emerytalnych,
• rachunków maklerskich,
• funduszy inwestycyjnych czy
• polis inwestycyjnych.

Po dokonaniu wyboru formy oszczędzania przedsiębiorca odkłada na koncie IKZE pieniądze, a gdy osiągnie wiek emerytalny przedsiębiorca może wypłacić zgromadzone środki.

Podstawy prawne i zasady działania
Ustawą regulującą działanie IKZE jest Ustawa z dnia 20.04.2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.
Według ustawy minimalna kwota wpłaty za IKZE wynosi 100,00 zł. Natomiast maksymalna kwota wpłaty jest ustalana dla każdego roku indywidualnie i w 2025 r. dla osób prowadzących działalność gospodarczą wynosi 15 611,40 zł. Wpłaty na IKZE są dobrowolne i przedsiębiorca może samodzielnie ustalić ich wysokość (w ramach limitu) oraz częstotliwość wpłat, tzn. co miesiąc, kwartał, czy nieregularnie bądź jednorazowo. Możliwe wyjątki od tej reguły mogą wynikać z regulaminów wybranych instrumentów finansowych.

IKZE a forma opodatkowania działalności
Z ulgi IKZE mogą korzystać przedsiębiorcy rozliczający się:

• na zasadach ogólnych,
• podatkiem liniowym lub
• w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

W zależności od formy opodatkowania wpłaty dokonywane na IKZE mogą zostać odliczone od dochodu (lub przychodu) stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym w rozliczeniu rocznym działalności gospodarczej. W efekcie przedsiębiorca płaci niższy podatek dochodowy za dany rok. Ważne: odliczenie IKZE nie jest odliczeniem od podatku, lecz od podstawy jego naliczenia.

Wpłata na IKZE a oszczędność dla przedsiębiorcy
Wysokość ulgi z tytułu wpłat na IKZE zależy od formy opodatkowania działalności gospodarczej, ale również od stawki podatku oraz wysokości dochodów z działalności (przychodu w przypadku ryczałtu). Jeśli w 2025 roku maksymalna wpłata na IKZE dla osób prowadzących działalność gospodarczą wynosi 15 611,40 zł to zakładając, że przedsiębiorca wpłaci maksymalną kwotę na IKZE to zaoszczędzi na podatku:

Wypłata z IKZE po 65. roku życia a podatki
Aby skorzystać z preferencyjnych zasad wypłaty, przedsiębiorca musi spełnić dwa warunki:

1. 1. osiągnąć 65 lat,
   2. dokonywać wpłat na IKZE przez co najmniej 5 dowolnych lat podatkowych.

W takim przypadku:

• wypłata jest zwolniona z podatku Belki,
• pobierany jest wyłącznie zryczałtowany podatek 10%,
• instytucja finansowa potrąca go automatycznie – podatnik nie wykazuje go w PIT.

Dla porównania: oszczędzając na lokatach lub kontach oszczędnościowych, inwestor musiałby zapłacić 19% podatku od zysków kapitałowych.

Wypłata z IKZE przed 65. rokiem życia (wcześniej) – a podatki
Przedsiębiorca decydując się na wcześniejsze wycofanie środków z IKZE musiałby potraktować wypłatę w całości jako przychód. Co istotne, przy wypłacie środków podatnik nie ma możliwości skorzystania z rat, stąd musi wycofać całą zgromadzoną kwotę. Całość wypłaconej kwoty przed 65 rokiem życia podatnik będzie musiał opodatkować w swoim zeznaniu rocznym PIT wg skali podatkowej:

• 0 % podatek do kwoty 30 000,00 zł,
• 12% podatek od 30 001,00 do 120 000,00 zł i
• 32% podatek powyżej 120 000,00 zł.

Nie ma znaczenia jaką formę opodatkowania stosuje podatnik w momencie wypłaty środków – wcześniejsza wypłata środków zawsze będzie opodatkowana według skali podatkowej.

Czy IKZE jest opłacalne dla wszystkich?
Niestety nie. IKZE jest korzystne przede wszystkim dla podatników rozliczających się według wyższych stawek podatkowych.
Pierwszym przykładem przedstawiającym brak korzyści skorzystania z ulgi IKZE jest zamiar wypłacenia środków zgromadzonych na IKZE przed 65 rokiem życiem.
Innym przykładem może być sytuacja podatnika, który faktycznie wypłacił środki po 65 roku życia, natomiast w momencie korzystania z ulgi podatkowej rozliczał podatki według niskiej stawki podatku np. ryczałt 3%.
W ten sposób podatnik:

Osoby korzystające z najniższych stawek podatku powinny indywidualnie przeanalizować opłacalność IKZE.

Podsumowanie
Mądrze zarządzane IKZE może zapewnić przedsiębiorcom dodatkowe zabezpieczenie na przyszłość oraz bieżące korzyści podatkowe, o ile nie będą zmuszeni do wcześniejszej wypłaty zgromadzonych środków.

Źródła:
https://www.ifirma.pl/blog/ikze-emerytura-zabezpieczenie-konto-podatki-optymalizacja/
https://solidnaksiegowa.com/ikze-czyli-sposob-na-dodatkowa-emeryture-i-obnizenie-podatku/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=wakacje_od_zus_ikze_remanent_szybkie_przypomnienie_zanim_zrobi_sie_goraco&utm_term=2025-11-26

Pozdrawiamy
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego