10 paź Powypadkowa naprawa samochodu firmowego – skutki na PIT i VAT
Szanowni Państwo,
posiadanie samochodu w prowadzonej działalności gospodarczej niesie za sobą różne skutki podatkowe, nie inaczej jest w przypadku zdarzenia drogowego – konsekwencje z tego tytułu mogą być różne. W tym artykule przybliżymy Państwu jak wygląda sytuacja z rozliczeniem powypadkowej naprawy samochodu biorącego udział w zdarzeniu drogowym.
Powypadkowa naprawa samochodu a ubezpieczenie
W celu naprawy samochodu najczęściej wykorzystywane są środki z ubezpieczenia. Sprawca zdarzenia posiada obowiązek uregulowania kosztów likwidacji szkody samochodu, który został przez niego uszkodzony. W takiej sytuacji środki wypłaca ubezpieczyciel z polisy OC. Natomiast naprawa pojazdu sprawcy odbywa się w ramach ubezpieczenia, o ile sprawca posiada dobrowolne ubezpieczenie AC.
Rozliczenie otrzymanego odszkodowania – przychód w PIT
Poszkodowany na naprawę uszkodzonego samochodu dostanie odszkodowanie, które stanowi przychód w prowadzonej działalności gospodarczej w dacie przyznania odszkodowania. Przychód jest wykazywany w pełnej kwocie, niezależnie od tego, w jaki sposób samochód jest wykorzystywany w działalności. Potwierdzenie powyższego stwierdzenia można odszukać w interpretacji nr 0114-KDIP3-1.4011.497.2023.2.AC z dnia 17.07.2023 r.
Uzyskane odszkodowanie podatnik zaksięguje w pełnej wysokości, tj. 100%, w PKPiR lub w ewidencji przychodów – w zależności od wybranej formy opodatkowania w prowadzonej działalności gospodarczej. W ewidencji przychodów otrzymane odszkodowanie jest opodatkowane stawką 8,5% (art. 12 ust. 1. pkt 5 lit h, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) bez względu na stawkę ryczałtu stosowaną w prowadzonej działalności gospodarczej.
W przypadku, kiedy odszkodowanie nie jest wypłacane na konto podatnika, ale firma ubezpieczeniowa pokrywa wartość naprawy samochodu przekazując środki bezpośrednio do serwisu, to faktura za naprawę tego samochodu będzie stanowić przychód dla podatnika. Jeśli samochód osobowy jest rozliczany w działalności w sposób mieszany, wówczas kwota netto + 50% VAT z faktury będzie przychodem podlegającym opodatkowaniu.
Rozliczenie otrzymanego odszkodowania – koszty w PIT
W przypadku kosztów powypadkowej naprawy samochodu ważne jest, jaki rodzaj ubezpieczenia posiada samochód osobowy – czy samo OC czy OC+AC.
- Ubezpieczenie OC – posiadając wyłącznie ubezpieczenie OC koszty powypadkowej naprawy samochodu nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu w działalności, wynika to wprost z ustawy o podatku dochodowym (PIT) bez względu na to z czyjej winy doszło do zdarzenia.
Przykład:
- Podatnik X posiada w swojej firmie samochód, który użytkuje w sposób mieszany (na cele prywatne i firmowe). Umowa ubezpieczeniowa pojazdu obejmuje tylko OC. Z winy podatnika X miało miejsce zdarzenie drogowe. Działalność podatnika X jest opodatkowana na skali podatkowej (KPiR). Otrzymana faktura za naprawę pojazdu podatnika X nie znajdzie się w kosztach uzyskania przychodów – brak AC.
- Podatnik Y był osobą poszkodowaną w zdarzeniu drogowym, otrzymał on odszkodowanie z ubezpieczenia OC sprawcy. Aczkolwiek samochód podatnika Y nie jest objęty dobrowolnym ubezpieczeniem AC, w związku z tym nie posiada on prawa do rozliczenia naprawy w kosztach uzyskania przychodów.
- Ubezpieczenie OC + AC – w przypadku, w którym samochód osobowy wymagający naprawy powypadkowej posiada ubezpieczenie OC i AC, wydatki poniesione na naprawę będą stanowić koszty uzyskania przychodów.
Przykład:
- Podatnik Y prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną na skali podatkowej. Użytkuje samochód w sposób mieszany. We wrześniu doszło do zdarzenia drogowego. Podatnik Y był sprawcą, został uszkodzony również jego samochód. Podatnik Y posiadał ubezpieczenie AC, dlatego otrzymał fakturę za naprawę samochodu w kwocie 4 920,00 zł, którą rozliczy w następujący sposób:
Faktura:
Kwota netto: 4 000,00
VAT: 920,00
Kwota brutto: 4 920,00
– 460,00 – odliczy 50% VAT-u (920,00 x 50%),
– 3 345,00 – zaliczy do kosztów podatkowych (4 000,00 + 460,00 = 4 460,00 x 75%)
Rozliczenie w kosztach otrzymanej faktury za powypadkową naprawę będzie rozliczone na takiej zasadzie jakiej jest użytkowany pojazd w działalności podatnika. Rozliczenie w ten sposób potwierdzają organy podatkowane w wydawanych interpretacjach podatkowych np. interpretacja nr 0113-KDIPT2-1.4011.634.2023.2.MZ z dnia 07.12.2023 r.
Należy pamiętać, że brak ubezpieczenia AC nie pozwala ująć faktury za naprawę w kosztach (art.23 ust. 1 pkt 48 Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Rozliczenie otrzymanego odszkodowania – VAT
Rozliczenie podatku VAT również jest zależne od tego, w jaki sposób pojazd jest użytkowany w działalności. Przedsiębiorca ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w wysokości:
- 100% VAT – jeśli samochód osobowy jest użytkowany tylko w działalności gospodarczej,
- 50% VAT – jeśli samochód jest użytkowany w sposób mieszany lub stanowi prywatną własność przedsiębiorcy.
Rozliczenie otrzymanego odszkodowania – leasing, najem, umowa użyczenia pojazdu
Niektóre z pojazdów, jakie przedsiębiorcy posiadają w swojej działalności są pojazdami wykorzystywanymi w firmie na podstawie umowy leasingu. Przy leasingu operacyjnym mamy sytuację, że leasingobiorca staje się właścicielem samochodu po zakończeniu umowy, o ile podejmie on decyzje o wykupie samochodu. W takim razie nasuwa się pytanie kto powinien rozliczyć odszkodowanie otrzymane od firmy ubezpieczeniowej, leasingodowaca czy leasingobiorca?
- W interpretacji podatkowej z dnia 08.09.2023 r. sygnatura 0112-KDIL2-2.4011.498.2023.2.AG podjęto temat opodatkowania odszkodowania skradzionego pojazdu, który był w leasingu operacyjnym. Przedsiębiorca będący leasingobiorcą otrzymał część odszkodowania w ramach polisy OC/AC od leasingodawcy. Uznał on, że skoro nie jest właścicielem pojazdu to nie stanowi to dla niego przychodu w działalności gospodarczej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) nie zgodził się ze stanowiskiem przedsiębiorcy i uznał, że otrzymane środki może nie mają charakteru odszkodowania, ale stanowią one przysporzenie majątkowe, więc należy je opodatkować według stawki właściwej do prowadzonej działalności gospodarczej.
- W interpretacji podatkowej sygnatura 0112-KDL2-2.4011.617.2022.1.AA z dnia 30.09.2022 r. jest mowa o najmie pojazdu. Przedsiębiorca również uznał, że skoro nie jest właścicielem pojazdu to otrzymane odszkodowanie nie stanowi przychodu w jego działalności gospodarczej. Dyrektor KIS nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika, stwierdził, że skoro właściciel pojazdu upoważnił podatnika do otrzymania odszkodowania z polisy ubezpieczeniowej i samochód był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, to stanowi ono przychód w działalności.
W przypadku pojazdów leasingowanych zasady rozliczania odszkodowania będą w dużej mierze zależały od postanowień umownych pomiędzy leasingodawcą a leasingobiorcą. W takim przypadku kluczowe będzie ustalenie, kto jest beneficjentem odszkodowania, jeśli przedsiębiorca otrzyma takie odszkodowanie, czy w formie rozliczenia bezgotówkowego w ramach naprawy pojazdu, czy od leasingodawcy, to stanowi to przychód w działalności gospodarczej.
Źródła
https://www.ifirma.pl/blog/aktualnosci/ksiegowosc-blizej/powypadkowe-rozliczenie-samochodu-firmowego/
https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jak-zaksiegowac-koszty-powypadkowej-naprawy-samochodu
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-16794311/art-23
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-16794311/art-14
Pozdrawiamy
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego