08 paź Obrót kryptowalutami w działalności gospodarczej
Szanowni Państwo,
kryptowaluty, początkowo pełniące funkcję alternatywnego środka płatniczego wobec walut tradycyjnych, stały się obecnie zarówno narzędziem inwestycyjnym, jak i formą zapłaty w obrocie gospodarczym. Ze względu na związane z tym skutki podatkowe opracowanie przedstawia kluczowe zasady opodatkowania transakcji kryptowalutowych na gruncie PIT, CIT, VAT i PCC oraz omawia zmiany wynikające z rozporządzenia (UE) 2023/1114 dotyczącego rynków kryptoaktywów i dostosowania do niego polskich przepisów.
Aspekty prawne kryptowalut
Podstawowym kryterium klasyfikacji prawnej kryptowalut pozostaje cel, w jakim zostały stworzone – jako alternatywna forma pieniądza pełniąca funkcję płatniczą. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 22 października 2015 r. (C-264/14) wskazał, że jedynym przeznaczeniem waluty wirtualnej bitcoin jest funkcja środka płatniczego. W konsekwencji kryptowaluty należy traktować jako jeden z rodzajów walut wirtualnych. Na gruncie podatków dochodowych (art. 5a pkt 33a ustawy o PIT oraz art. 4a pkt 22 ustawy o CIT) walutą wirtualną jest waluta zdefiniowana w art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Opodatkowanie kryptowalut (PIT i CIT)
Przychód z kryptowalut powstaje w momencie ich wymiany na pieniądz tradycyjny, towary, usługi lub inne prawa majątkowe. Sama zamiana jednej kryptowaluty na inną oraz nagrody uzyskiwane w ramach stakingu pozostają neutralne podatkowo.
Do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wyłącznie wydatki bezpośrednio poniesione na zakup lub sprzedaż kryptowalut, np. prowizje giełdowe lub opłaty za pośredników. Nie obejmują one kosztów „kopania” kryptowalut, takich jak sprzęt komputerowy, energia elektryczna czy wynajem pomieszczeń, które traktowane są jako nabycie pierwotne.
Dochód z odpłatnego zbycia kryptowalut opodatkowany jest stawką 19%, zarówno na gruncie CIT, jak i PIT. Nie łączy się go z innymi dochodami podatnika, a nadwyżka kosztów nad przychodami może być przeniesiona na kolejny rok podatkowy. Oznacza to, że transakcje z kryptowalutami pozwalają wykazać wyłącznie dochód – nie można w ten sposób wykazać straty podatkowej.
Prawidłowe rozliczenie wymaga prowadzenia dokładnej ewidencji wszystkich operacji kryptowalutowych, w tym wymiany między różnymi kryptowalutami, stakingu czy pożyczek w kryptowalutach. Szczególną uwagę należy zwrócić na dokumentowanie kursów wymiany i prowizji, zwłaszcza przy transakcjach zagranicznych.
Opodatkowanie stablecoinów
Stablecoiny to cyfrowe waluty powiązane z aktywami stabilizującymi ich wartość, takimi jak dolar amerykański czy złoto, co sprawia, że są mniej podatne na wahania kursowe niż typowe kryptowaluty. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 traktuje tokeny tego typu jako rodzaj pieniądza elektronicznego. W praktyce oznacza to, że wymiana kryptowaluty na stablecoiny może zostać uznana za transakcję generującą przychód podatkowy, podczas gdy dotychczas tego typu operacje były neutralne podatkowo.
Dochód uzyskany ze stakingu stablecoinów lub pożyczek udzielanych w stablecoinach może podlegać opodatkowaniu PIT/CIT. Konieczne jest monitorowanie wartości zysków w złotówkach oraz dokładne dokumentowanie wszystkich transakcji, aby uniknąć ryzyka zakwestionowania operacji przez organy podatkowe.
Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów przewiduje, że definicje waluty wirtualnej w ustawach podatkowych pozostaną zasadniczo niezmienione, co ma zachować dotychczasowe zasady rozliczeń.
Opodatkowanie PCC
Transakcje z udziałem kryptowalut pozostają zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 1a ustawy o PCC. Zwolnienie wprowadzono ze względu na trudności w opodatkowaniu tych operacji, m.in. z powodu anonimowości stron i problemów z ustaleniem miejsca wykonania prawa majątkowego.
Projekt ustawy o rynku kryptoaktywów przewiduje drobne zmiany w brzmieniu tego przepisu, mające charakter dostosowawczy do rozporządzenia (UE) 2023/1114, które definiuje pojęcie kryptoaktywów. Zwolnienie obejmie nie tylko tradycyjne kryptowaluty, ale również stablecoiny oraz inne kryptoaktywa wykraczające poza definicję waluty wirtualnej.
Opodatkowanie VAT
Wymiana waluty tradycyjnej na kryptowalutę i odwrotnie traktowana jest jako odpłatne świadczenie usług, które jest zwolnione z VAT (wyrok TSUE z 22.10.2015 r., C-264/14). Kryptoaktywa wykorzystywane jako środek płatniczy nie są opodatkowane VAT.
Wymiana jednej kryptowaluty na inną traktowana jest jako świadczenie dwóch wzajemnych usług finansowych zwolnionych z VAT, natomiast zapłata w kryptowalucie za towary lub usługi może być uznana za transakcję barterową, co w określonych przypadkach może prowadzić do utraty zwolnienia.
Przy sprzedaży towarów lub usług w kryptowalutach wartość transakcji powinna być przeliczona na PLN według kursu z dnia otrzymania płatności. Wszystkie płatności kryptowalutowe powinny być dokumentowane w fakturach VAT lub rachunkach, a w przypadku wymiany kryptowalut na inne aktywa należy odnotować kursy oraz ewentualne prowizje.
Podsumowanie
Obrót kryptowalutami wiąże się z określonymi konsekwencjami podatkowymi, zależnymi od rodzaju transakcji oraz statusu podatnika. Przychód powstaje w momencie wymiany kryptowaluty na tradycyjną walutę, towar, usługę lub inne prawa majątkowe, podczas gdy sama zamiana kryptowalut między sobą pozostaje neutralna podatkowo. Stablecoiny, ze względu na powiązanie z aktywami stabilizującymi, wymagają szczególnej uwagi w rozliczeniach podatkowych, zwłaszcza przy stakingu i pożyczkach.
Transakcje z kryptowalutami pozostają zwolnione z PCC, a operacje wymiany walut wirtualnych na tradycyjne lub między sobą są w większości przypadków neutralne pod względem VAT, choć wymaga to prawidłowego przeliczenia wartości transakcji i dokumentowania kursów.
Prowadzenie dokładnej ewidencji wszystkich operacji, monitorowanie kursów, prowizji oraz interpretacji organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych jest kluczowe dla prawidłowego rozliczenia i uniknięcia niejasności podatkowych w 2025 roku i później.
Źródła:
Pędracka-Znamiec, Opodatkowanie obrotu kryptowalutami w działalności gospodarczej, Legalis, 2025-07-21.
https://www.ifirma.pl/blog/jak-rozliczac-sie-z-kryptowalut-w-2025-roku/?gclid=CjwKCAjwlaTGBhANEiwAoRgXBZpCq_evsrrbzZLQ0PTfpfahYXuael6PF7IX4yNt-gXzjdWWRZ4RXxoChvAQAvD_BwE
Pozdrawiamy
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego