11 lip Rozwiązanie umowy leasingu przed upływem podstawowego okresu – obowiązek korekty kosztów?
Szanowni Państwo,
wielu przedsiębiorców korzysta z leasingu operacyjnego jako formy pozyskiwania składników majątkowych niezbędnych do prowadzenia działalności. Zdarza się, że przedsiębiorcy decydują się na wcześniejsze rozwiązanie umowy leasingowej, w tym także w przypadku leasingu samochodów osobowych. Pojawia się wtedy pytanie, czy konieczne jest korygowanie poniesionych kosztów leasingowych w związku z przedwczesnym zakończeniem umowy.
Umowy leasingu operacyjnego – ogólne zasady
Leasing operacyjny to umowa, która pozwala przedsiębiorcy na użytkowanie przedmiotu leasingu (np. pojazdu, maszyny, nieruchomości) w zamian za ustalone opłaty. Zgodnie z np. 23b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof), dla celów podatkowych opłaty leasingowe mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem, że umowa spełnia określone warunki, takie jak długość jej trwania (np. min. 40% normatywnego okresu amortyzacji przedmiotu leasingu) oraz wartość przedmiotu leasingu (opłaty leasingowe muszą odpowiadać co najmniej wartości początkowej środka trwałego)
Przepisy ustawy wskazują także, że w przypadku umowy leasingu samochodów osobowych (np. 23 ust. 1 pkt 47a updof), wyłączone z kosztów uzyskania przychodów są opłaty dotyczące tych pojazdów w pewnych przypadkach, np. gdy wartość samochodu przekracza określony limit (150 000,00 zł), a także inne szczególne ograniczenia dotyczące kosztów związanych z tego rodzaju leasingiem.
Skrócenie okresu leasingu – brak konieczności korekty kosztów
Jeśli strony umowy leasingowej zdecydują się na skrócenie okresu jej trwania (np. rozwiązując umowę wcześniej), nie wiąże się to z obowiązkiem korygowania wcześniej poniesionych opłat leasingowych. Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 listopada 2024 r. (nr 0113-KDIPT2-1.4011.647.2024.3.KD), która wskazuje, że wcześniejsze rozwiązanie umowy leasingowej nie wymaga korekty kosztów uzyskania przychodów za opłaty poniesione do momentu rozwiązania umowy. Zasada ta jest zgodna z art. 22 ust. 1 updof, który stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są wydatki racjonalne i uzasadnione gospodarczo.
Opłata za przedterminowe rozwiązanie umowy leasingu jako koszt uzyskania przychodu
Opłata za wcześniejsze rozwiązanie umowy leasingowej budzi w orzecznictwie podatkowym kontrowersje. Część organów podatkowych uważa, że taka opłata nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, ponieważ nie wiąże się bezpośrednio z osiąganiem przychodów ani z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Przykładem jest interpretacja z 2017 r. (nr 0111-KDIB2-1.4010.158.2017.1.EN), która wskazuje na brak związku z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy.
Z drugiej strony, istnieje orzecznictwo, które uznaje te wydatki za koszty uzyskania przychodu, pod warunkiem, że są racjonalne i uzasadnione gospodarczymi celami przedsiębiorcy. Wydatki poniesione w związku z rozwiązaniem umowy mogą być traktowane jako inwestycja, mająca na celu uniknięcie dalszych kosztów i umożliwienie bardziej efektywnego zarządzania działalnością. Przykładem jest interpretacja z 2015 r. (nr IBPB-1-2/4510-651/15/KP), która stwierdza, że takie opłaty mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, jeśli ich poniesienie jest uzasadnione interesem gospodarczym firmy.
W związku z rozbieżnościami w orzecznictwie, przedsiębiorcy powinni uważnie analizować, czy opłata za przedterminowe rozwiązanie umowy jest racjonalna i czy jej poniesienie ma wpływ na uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej, aby odpowiednio zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodu.
Rozwiązanie wcześniejsze umowy leasingu a VAT
W przypadku wcześniejszego zakończenia umowy leasingu operacyjnego, przedsiębiorca nie musi dokonywać korekty odliczonego VAT od opłat leasingowych. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, o ile towary lub usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
W przypadku leasingu operacyjnego, przedsiębiorca odlicza VAT od rat leasingowych na bieżąco, w miarę korzystania z przedmiotu leasingu w ramach działalności gospodarczej. W momencie zakończenia umowy leasingu, brak jest konieczności korekty odliczeń, ponieważ dotychczasowe opłaty zostały już uwzględnione w bieżących okresach rozliczeniowych. Dopiero wykup przedmiotu leasingu operacyjnego stanowi odrębną czynność – dostawę towaru, której traktowanie VAT jest inne.
Stanowisko to zostało potwierdzone przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w piśmie z dnia 21 września 2022 r. (nr 0111-KDIB3-1.4012.492.2022.2.ICZ), który stwierdził, że wcześniejsze zakończenie umowy leasingu operacyjnego nie wymaga korekty odliczeń VAT.
Źródła:
https://sip.legalis.pl/document-full.seam?documentId=mjuwelrsgyydinbvgeydc&refSource=search&ols=rozwi%C4%85zanie%20umowy%20leasingu&searchScope=all&searchType=near
https://sip.legalis.pl/document-full.seam?documentId=mjxw62zogi3damrsgqztsma&refSource=search&ols=rozwi%C4%85zanie%20umowy%20leasingu&searchScope=all&searchType=near
https://sgk.gofin.pl/12,17,322615,0,rozwiazanie-umowy-leasingu-przed-uplywem-podstawowego-okresu.html
Pozdrawiamy
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego