Darowizna w rodzinie w 2024 roku – czy należy ją opodatkować?

15 lut Darowizna w rodzinie w 2024 roku – czy należy ją opodatkować?

Szanowni Państwo,

darowizna to inaczej nieodpłatne przekazanie danego składnika majątku na rzecz drugiej osoby. Podczas tej czynności rodzi się obowiązek podatkowy w postaci podatku od spadków i darowizn.

W przypadku podatku od spadku i darowizn wyróżnia się 3 grupy podatkowe:

  • grupa I – należą do niej: małżonek, zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie. Kwota wolna od podatku dla I grupy podatkowej to 36 120,00 zł (od 1 lipca 2023 roku);
  • grupa II – obejmuje zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych. Kwota wolna od podatku to 27 090,00 zł (od 1 lipca 2023 roku);
  • grupa III – obejmuje innych nabywców, a kwota wolna od podatku stanowi 5 733,00 zł (od 1 lipca 2023 roku).

W ramach grupy I wyróżnia się tzw. grupę 0. Należą do niej:

  • małżonek,
  • zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki),
  • wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie),
  • rodzeństwo,
  • ojczym,
  • macocha.

 

Osoby nienależące do zerowej grupy podatkowej, w przypadku otrzymania darowizny przekraczającej wyżej wymienione kwoty wolne, muszą zapłacić z tego tytułu odpowiedni podatek do urzędu skarbowego. Darowizna w najbliższej rodzinie dla osób z zerowej grupy podatkowej uprawnia do zupełnego zwolnienia z podatku. Jeśli wysokość darowizny przekroczyła kwotę 36 120,00 zł konieczne jest jej zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego oraz dokładne udokumentowanie tej darowizny. Jeśli wartość darowizny jest niższa od kwoty wskazanego limitu, zawiadamianie urzędu nie jest wymagane. Należy pamiętać, iż w przypadku wartości wyższej niż kwota limitu, darowizna będzie wolna od podatku tylko w sytuacji, jeśli podatnik zgłosi fakt nabycia majątku.

 

Czy otrzymanie darowizny od rodziny w 2024 roku wymaga zgłoszenia tego faktu do urzędu skarbowego? 

Darowizna w najbliższej rodzinie powoduje konieczność zgłoszenia jej w odpowiednim urzędzie skarbowym na druku SD-Z2. Na zgłoszenie darowizny od osób z zerowej grupy podatkowej, podatnik ma 6 miesięcy od czasu otrzymania datku. Natomiast osoby zobowiązane do zapłaty podatku na złożenie deklaracji i opłatę podatku mają tylko 1 miesiąc, licząc od daty otrzymania darowizny lub przyjęcia spadku.

Zwolnienie z podatku w przypadku darowizny nie jest ograniczane w żaden sposób. Nie ma limitu kwotowego dla darowizny zwolnionej z podatku oraz żadnych warunków dotyczących używania bądź zbycia darowizny. Darowizna w najbliższej rodzinie dla podatnika może więc być korzystna ze względu na prawo do wykorzystania jej do prowadzenia działalności gospodarczej.

W przypadku otrzymania darowizny przez przedsiębiorcę od najbliższej rodziny, konieczne jest jedynie sporządzenie dokumentu włączającego środek trwały czy też inny składnik majątku do odpowiedniej ewidencji. Nie wykazuje on przychodu z tytułu otrzymania darowizny ani nie płaci podatku dochodowego, ponieważ świadczenia te podlegają podatkowi od spadków i darowizn (jednak, jeśli wartość darowizny przekracza kwotę wolną należy dokonać jej zgłoszenia).

 

Niezgłoszenie nabycia majątku

Niezgłoszenie nabycia majątku otrzymanego darowiźnie w terminie 6 miesięcy od momentu uzyskania darowizny przez osobę objętą zwolnieniem skutkuje tym, że darowizna podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Oznacza to, że w takim wypadku darowizna w najbliższej rodzinie powoduje konieczność złożenia deklaracji i zapłaty podatku. Obowiązek zgłoszenia nabycia majątku przez osoby zwolnione oraz złożenia deklaracji przez pozostałych podatników wyłączony jest w przypadku, gdy umowę darowizny sporządzał notariusz.

Z kolei, gdy obdarowany dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów przewidzianych na złożenie deklaracji SD-Z2, zwolnienie podatkowe stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu. W takim przypadku musi jednak udowodnić fakt późniejszego powzięcia wiadomości o nabyciu majątku.

 

Jak wygląda przekazanie darowizny w najbliższej rodzinie w 2024 roku?

Przekazane darowizny mogą stanowić dla przedsiębiorcy opodatkowanego podatkiem progresywnym lub ryczałtem ewidencjonowanym odliczenie od dochodu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT dzieje się tak jednak jedynie w sytuacji, gdy darowizny przekazane zostały na cele organizacji pożytku publicznego, organizacji religijnych, na cele kształcenia zawodowego czy też krwiodawstwa, w wartości nieprzekraczającej 6% dochodu podatnika.

Należy pamiętać, że istnieją także sytuacje, kiedy darowizna jest opodatkowana podatkiem VAT. Dzieje się tak w przypadku przekazywania przez przedsiębiorcę w formie darowizny towarów lub materiałów, od których miał on prawo odliczyć VAT. Należy bowiem wtedy uwzględnić art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, który mówi, iż nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa nazywa się inaczej dostawą towarów.

 

Darowizna pieniężna od rodziców.

Darowizna pieniężna od rodziców to często spotykany sposób wsparcia finansowego. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, darowizna pieniężna od rodziców podlega zgłoszeniu. Natomiast obowiązek podatkowy powstaje w momencie złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego lub, jeśli umowa zawarta jest bez tej formy, w momencie spełnienia świadczenia. Warto zaznaczyć, że darowizna od rodziców może korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku w związku z zaliczeniem nabywcy do I grupy podatkowej.

 

Zgłoszenie darowizny od obojga rodziców – ile formularzy SD-Z2?

W przypadku otrzymania darowizny, obdarowany zobowiązany jest do złożenia zgłoszenia na formularzu SD-Z2. Problem polega jednak na tym, że wniosek SD-Z2 pozwala na zgłoszenie darowizny otrzymanej tylko od jednego darczyńcy. A zatem w sytuacji, gdy darowizna pochodzi od obojga rodziców (z ich majątku wspólnego), należy złożyć dwa oddzielne zgłoszenia SD-Z2, po jednym dla każdego z rodziców.

Formularz SD-Z2 można złożyć online za pośrednictwem portalu podatki.gov.pl w sekcji PCC, SD.

 

Źródło:

https://www.gov.pl/web/gov/zglos-otrzymanie-majatku-ze-spadku-lub-darowizny-formularz-podatkowy-sd-z2

https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-darowizna-w-najblizszej-rodzinie

https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/spadki-darowizny/6364138,darowizna-pieniezna-od-rodzicow-jak-zglosic-ile-wnioskow-sdz2.html

 

 

Pozdrawiamy,

Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego.