22 mar Specustawa o pomocy obywatelom Ukrainy
Szanowni Państwo,
W związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, od 24 lutego 2022 r. obowiązuje ustawa dotycząca pomocy obywatelom tego kraju, która określa szczególne zasady zalegalizowania ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Legalizacja pobytu
Ustawa obejmuje przepisy ułatwiające legalizację pobytu na terenie RP tych obywateli Ukrainy, którzy w związku z konfliktem zbrojnym w swoim kraju bezpośrednio przekroczyli granicę z Polską lub posiadają Kartę Polaka i przekroczyli granicę wraz z najbliższą rodziną po 24 lutego 2022 r. Jeśli takie osoby chcą pozostać w Polsce, ich pobyt będzie uznany za legalny przez okres 18 miesięcy, licząc od dnia 24 lutego br.
Ustawa zawiera również regulacje dla obywateli Ukrainy, którzy przebywali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie w dniu, w którym doszło do ataku wojsk rosyjskich na terytorium Ukrainy, czyli w dniu 24 lutego 2022 r. Okres ważności pobytu na podstawie wizy krajowej oraz zezwoleń na pobyt czasowy w sytuacji, kiedy ostatni dzień legalnego pobytu obywatela Ukrainy przypadał w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. zostaje przedłużony do dnia 31 grudnia 2022 r.
Nadanie nr PESEL
Na podstawie art. 4 specustawy (Dz. U. poz. 583), obywatel Ukrainy, którego pobyt w Polsce uznaje się za legalny, może wnioskować o nadanie mu numeru PESEL.
W tym celu przewidziano specjalny tryb uzyskania tego numeru na wniosek zawierający katalog podstawowych danych. Uzyskanie numeru PESEL nie wymaga w tym przypadku wykazywania podstawy prawnej dla jego posiadania. Numer ten nadany zostanie po ustaleniu tożsamości osoby w oparciu o dostępne (w tym unieważnione) dokumenty takie jak paszport, dowód osobisty, ale także Karta Polaka, czy prawo jazdy. PESEL jest przydatny do m.in. korzystania z opieki zdrowotnej i szczepień, założenia konta w banku, zapisania dziecka do szkoły, korzystania ze świadczeń pomocowych dla uchodźców.
Minister właściwy do spraw informatyzacji prowadził będzie w systemie teleinformatycznym rejestr obywateli Ukrainy, którym nadano numer PESEL. W ramach tworzonego rejestru zbierane będą także dane dotyczące daty wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz daty złożenia wniosku o nadanie numeru PESEL. W celu ułatwienia dostępu do usług publicznych online przewiduje się, że wraz z nim obywatele Ukrainy będą mogli uzyskać profil zaufany.
Zatrudnienie
Zgodnie z art. 39 specustawy obywatel Ukrainy, któremu udzielono zezwolenia na pobyt czasowy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę.
Aby skorzystać z tego rozwiązania, podmiot powierzający wykonywanie pracy obywatelowi Ukrainy będzie obowiązany w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiadomić za pośrednictwem systemu teleinformatycznego – praca.gov.pl właściwy urząd pracy o powierzeniu mu pracy. Niewypełnienie tych warunków oznacza brak możliwości wykonywania pracy bez zezwolenia na pracę.
Działalność gospodarcza
Nowe rozwiązania przewidują także podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej na takich zasadach jak obywatele polscy dla obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z działaniami wojennymi, po 24 lutego 2022 r. oraz dla tych, którzy przybyli do Polski wcześniej i przebywają tu legalnie na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (posiadają zezwolenie na pobyt czasowy i pracę). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, będą oni zobligowani do posiadania numeru PESEL.
Świadczenie pieniężne dla osób przyjmujących uchodźców
Nowe przepisy ustawy przewidują, że każdemu podmiotowi, w szczególności osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe, który zapewni zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 24 lutego 2022 r. bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy może być przyznane świadczenie pieniężne z tego tytułu nie dłużej niż za okres 60 dni. Okres wypłaty świadczenia może być przedłużony w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Wysokość świadczenia rząd ustalił w rozporządzeniu w kwocie 40 zł za osobę dziennie za zapewnianie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy.
Świadczenia dla uchodźców
Ustawa przewiduje pomoc rodzinom ukraińskim oraz osobom będącym obywatelami Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi w postaci:
- świadczeń rodzinnych, (przy ustalaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę nie będzie uwzględniany członek rodziny, który, zgodnie z oświadczeniem osoby ubiegającej się o te świadczenia, nie przebywa na terytorium RP).
- świadczenia wychowawczego,
- świadczenia dobry start,
- rodzinnego kapitału opiekuńczego
- dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna
Zgodnie przepisami powyższe świadczenia przysługiwałyby tym osobom po spełnieniu odpowiednich warunków i kryteriów uregulowanych w ustawach i rozporządzeniach, regulujących te świadczenia.
Zwolnienia z PIT
W ustawie zawarto również przepis zwalniający od podatku dochodowego pomoc humanitarną otrzymaną od 24 lutego do 31 grudnia 2022 r. Ulga jest dla obywateli Ukrainy, którzy z powodu wojny przybyli w tym okresie z jej terytorium do Polski. Chodzi o zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, tj. zapewnienie jedzenia czy udostępnienie lokalu mieszkalnego. Pomoc humanitarna to także sfinansowanie leczenia, nauki bądź dodatkowych kursów pozwalających na zmianę kwalifikacji zawodowych. Takie świadczenia będą zwolnione z PIT niezależnie od tego, czy przekazują je osoby prywatne, organizacje pozarządowe czy administracja państwowa.
Zwolnione z PIT będą też pieniądze wypłacane tym, którzy zapewnią Ukraińcom dach nad głową.
Pozdrawiamy,
Zespół Coinbaq Business Solutions oraz Śląskiego Centrum Finansowego.